लघु कथा : गरिव घरका आमा र छोरा

गरिव घरका आमा र छोरा

आमा र छोरा थिए। खेतीबारी राम्रो र प्रशस्त भए पनि धनी र गरिब मिलेर बनेको गाउँमा उनीहरू गरिवको वर्गमा पर्दथे। दुख मिलेर सामना गरेका थिए, सुख बनाउने तयारीमा थिए। आमाले यसरी सुखी भइन्छ भन्थे छोराले यसरी हुन्न भन्थे। दुबै मिल्न नसक्दा बेला बेलामा छिमेकीले थर्काउँथे। जुग अनुसारको नागरिकता थिएन, नागरिकता बनाउन खोजे अरू नातागोताले हामी बनाइदिन्छम भनेर झुलाए ४ बर्ष पर्खदा पनि नबने पछि आमा नै तातिन, सम्झाउनेलाई सम्झाइन्, थर्काउन पर्नेलाई थर्काइन र नागरिकता बनाइन्। गएको बर्ष दैवीप्रकोप आएर थला पर्दा समेत मलाई नसोधी नागरिकता बनाएको भनेर धारा बनाउन सघाएको छिमेकीले बनबाट दाउरा ल्याउन दिएन। तिनको परिवार महिनौं भोकै सुते। दुख सहे दर्द सहे। छोरा आमा झगडा भयो, आमाले सकिनन् अब म राम्ररी घर चलाउँछु भने छोराले, नातागोता छोरातिर लागेको देखिन्, आमा पछि हटिन, छोराले पालो पाए। 

हिउँदमा केटाकेटीले न्यानो कपडा पाएनन्, छोराले छिमेकीलाई गाली गरे, बिरामी हुँदा उपचार पाएनन्, तर नागरिकता बनाउँदा दुख दिने छिमेकीलाई सरापेर टारे। वर्षा लाग्यो, खेती लाउने बेला भयो। बाउबाजेको ऋण तिरिदएर उम्केको चाड आएको थियो। चाडबाडको बेला नराम्रो बोल्न आमालाई मिलेन। छोराले नातागोतालाई मन खोलेर दक्षिणा धेरै दिए, भाईबैनीलाई कपडा पनि मनग्गै किन्दिने भए, खेतमा काम गर्नेको ज्याला बढाइदिए। आमाले भनिन् छोरा कोदालो किन, हसियाँ किन, नाम्लो किन, बाख्रा किन, भैंसी किन कमाइन्छ। फुर्मास् नगर, दक्षिणामा धेरै सम्पत्ति नसक। हाम्रा दुखका दिन गाछैनन्। छोरा मान्दैनन् र भन्छन्- दक्षिणा धेरै दिए पो म तिनकहाँ जाँदा मलाई मिठो खान देलान्। मलाई तपाईलाई झैँ लोभी, कञ्जुस् भनेको सुन्ने मन छैन। आमा बुझाउन खोज्छिन्- दुखले जम्मा गरेको सम्पत्ति हो यसरी फुर्मास् नगर। छोरा भन्छन्- धेरै नकराउ बुढी एक दुई बर्ष मोजले घर चलाउन देउ, राम्ररी चलाउन सकेनछु, घाटा लागेछ भने दुखै गरेर पैसो कमाउन परेछ भने तिमी छदैंछौ नि।